The Second Game (Al Doilea Joc) – Corneliu Porumboiu

game

Ο Porumboiou είναι ένας από τους Ρουμάνους κινηματογραφιστές που σαρώνουν στο εξωτερικό τα τελευταία χρόνια με τις ταινίες τους, ο ίδιος συγκεκριμένα με τις ταινίες «Police, Adjectiv» («Politist, Adjectiv») και «When Evening Falls On Bucharest Or Metabolism», η οποία είναι και η τελευταία του πριν το «The Second Game».

Το ποδόσφαιρο ήταν πάντοτε ένα άθλημα με άρρηκτη σύνδεση στην κοινωνία. Ακόμη κι αν κάποιος δεν το παρακολουθεί, δε γίνεται να μην επηρεαστεί με κάποιο τρόπο από την επιρροή που έχει στις μάζες. Η συμμετοχή, η παρακολούθηση ενός ποδοσφαιρικού αγώνα, η υποστήριξη μιας ομάδας μπορεί να αποκτήσει ιδεολογικές διαστάσεις, ακόμα και κινηματικές (όπως για παράδειγμα τα γεγονότα που πυροδότησαν την πρόσφατη αιγυπτιακή επανάσταση). Από την άλλη, μπορεί να αποτελέσει ισχυρό εξουσιαστικό εργαλείο, ώστε με «άρτο και θεάματα» να παγιωθεί μια αδρανοποιημένη πλειονότητα η οποία θα αποφορτίζεται κάθε Κυριακή στο γήπεδο, και όχι στο δρόμο όπου θα διεκδικεί την ελευθερία του.

Στη Ρουμανία του μέσου της δεκαετίας του ’80, το ποδόσφαιρο είχε εκτοξευθεί σε δημοτικότητα, ειδικά μετά τη νίκη της Steaua στον τελικό του Champions League απέναντι στην Barcelona το 1986. Το ολοκληρωτικό καθεστώς της χώρας (βλ. Nicolae Ceaușescu), δεν έμεινε αμέτοχο στην ποδοσφαιρική πραγματικότητα της χώρας, με την πολυνίκη Steaua να είναι η ομάδα του αρχηγού του Κράτους, Τσαουσέσκου, και ιδιοκτησία του.. στρατού. Από την άλλη, η αμέσως επόμενη σε δυναμικότητα ομάδα ήταν η συμπολίτισα Ντυνάμο Βουκουρεστίου, με στενότατες σχέσεις με τη μυστική αστυνομία της χώρας. Επομένως, η χρήση του ποδοσφαίρου στη χώρα είναι προφανές πως εξυπηρετούσε πολιτικές σκοπιμότητες, και όχι τόσο τις επαναστατικές διεργασίες. Ταυτόχρονα, είναι αυτονόητο πως οι αναμετρήσεις μεταξύ τους δημιουργούσαν μια εκρηκτική ατμόσφαιρα.

Ο πατέρας του σκηνοθέτη του «The Second Game», Adrian Porumboiu, υπήρξε ένας από τους καλύτερους διαιτητές της χώρας ενώ συμμετείχε σε πολλά ντέρμπυ μεταξύ των δύο αυτών ομάδων. Στην ταινία, που δεν είναι ούτε ακριβώς ντοκυμαντέρ αλλά ούτε ακριβώς μυθοπλασία, παρακολουθούμε κυριολεκτικά ολόκληρο το ματς. Την είσοδο των παικτών, του διαιτητή, τα πάντα. Με τη διαφορά ότι στο voice-over δεν ακούμε το σχολιαστή, αλλά τον ίδιο το σκηνοθέτη με τον πατέρα του, να συζητάνε για τον αγώνα, σε πραγματικό χρόνο.

Ο πατέρας Porumboiu αφηγείται γεγονότα πραγματικά ιστορικής σημασίας, που ξεφεύγουν από τα όρια του ποδοσφαίρου. «Φακελωμένοι» διαιτητές, μυστική αστυνομία παντού, σκηνοθετικές οδηγίες στους τηλεοπτικούς σταθμούς ώστε να μη δείχνουν τους διαπληκτισμούς των παικτών (καθώς δε συνάδουν με τη «σοσιαλιστική ευγενή άμιλλα»), είναι στοιχεία που προκύπτουν μέσα από έναν «απλό» ποδοσφαιρικό αγώνα, ο οποίος κατορθώνει να εκπροσωπήσει απόλυτα ένα ολόκληρο καθεστώς.

Η ταινία όμως χαρακτηρίζεται κι από μία προχειρότητα, η οποία δεν οφείλεται στο γεγονός πως παρακολουθούμε κυριολεκτικά έναν αγώνα (κάτι όχι κινηματογραφικό ομολογουμένως), αλλά στο ότι η συζήτηση πατέρα-γιού δεν είναι καθόλου δομημένη ή φροντισμένη ηχοληπτικά. Ως αποτέλεσμα, δημιουργούνται μεγάλες περίοδοι παύσης, κινητά χτυπάνε ή παρεμβάλλεται το σήμα τους με το μαγνητόφωνο, μετατρέποντας το φιλμ σε πολύ απαιτητική προβολή, χωρίς αυτό να είναι αναγκαίο. Ο ρεαλισμός που, μάλλον, προσπαθεί να επιτύχει ο σκηνοθέτης δε βρίσκει εδώ καμία χρηστικότητα.

Συνολικά, το «The Second Game» είναι μια ταινία που μας επιτρέπει μια ματιά σε μια ιστορική -με την έννοια του χρόνου- στιγμή ενός έθνους, αλλά δίνει και μια αφόρμηση για σκέψη αναφορικά με τη σχέση πολιτικής και ποδοσφαίρου, μέχρι σήμερα, όπου το εγχώριο πρωτάθλημα κατακλύζεται από τη διαφθορά και την πολιτική δράση, εντός και εκτός γηπέδου.

Κείμενο: Γιάννης Καντέα-Παπαδόπουλος

Δώσε μας feedback

Συνδεθείτε για να δημοσιεύσετε το σχόλιο σας:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s